Avrupa’nın Meşhur Lezzetleri

Pretzel

ALMANYA: Meşhur Alman lezzetleri denilince; iri tuzlu bir simit olan Pretzel, ilk akla gelenlerden olur. Sauerkraut (lahana turşusu), Currywurst* sosisi, patates salatasının Alman yorumu olan Kartoffelsalat ve Pumpernickel isimli Vestfalya bölgesinin siyah çavdar ekmeği de çok meşhurdur. Tatlı olarak ise; bulunduğunuz yöreye göre, adına Berliner ya da Krapfen dedikleri tatlı çörekleri; Lebkuchen isimli zencefilli kurabiyeleri; hamur, şeker, tarçın ve elmanın birleşiminden yaptıkları Apfelstrüdel (elmalı turta), çikolata, vişne ve likörün karışımını pişirip üstüne krem şanti ekledikleri Schwarzwälder Kirschtorte (Karaorman pastası) en ünlü lezzetleridir. Son yıllarda, Almanlar, döner kebabın patentini almak isteyecek kadar sahiplendiler. Almanya seyahatinizde meşhur "Alman" döneri de denenebilir.

ANDORRA: Çorbadan çok güveç gibi yoğun görünümlü Escudella* isimli güveç yemeği; Truites de Carreroles adını verdikleri mantar ve soğanlı omlet ile Trinxat* isimli, çeşitli malzemeleri ezip, Katalan mutfağından esinlenerek hazırladıkları krepleri; Andorra'nın en meşhur lezzetleridir.

ARNAVUTLUK: Kuzu eti, pirinç, yoğurt, yumurta, buğday unu ve tereyağıyla pişirilerek yapılan, Elbasan tavanın benzeri olan Avë Kosi en meşhur Arnavut yemeğidir. Bu yemekte, kuzu yerine tavuk eti kullanılınca, adına "Tavë kosi me mish pule" deniyor. Arnavut böreği, sarma ve kebap çeşitleri de meşhur. Ohrid şehrinde yetişen ve somon balığının nadir bir cinsinin kızartmasına verdikleri Koran isimli balık tava ; Tiran şehrine özgü, fırınlanmış sebze ve peynirle yapılan, "Fërgesë Tirane" yemeği de, yöresel Arnavut lezzetlerinin en güzel örnekleridir.

Viyana şinitzeli

AVUSTURYA: Genelde dana etinden yapılan Viyana usulü şinitzel (Wiener schnitzel*) en meşhur Avusturya yemeğidir. Ülkenin bir diğer meşhuru ise, kısık ateşte pişirilen Tafelspitz isimli dana eti yemeğidir. Kaiserschmarrn tatlısı, Sacher torte pastası, elmalı turta (Apfelstrüdel) ve Linzer torte pastası da, ağızda tat bırakan, ünlü Avusturya tatlılarıdır.

AZERBAYCAN: En meşhur ve lezzetli Azeri yemekleri arasında; tandırda pişirdikleri ve adına Levengi veya Lavangi dedikleri et yemeği; Narsharab isimli nar sosu ve kuru kayısı, erik, kestane ile kuru üzümü pirince ekleyip, üstünü lavaşla örterek hazırladıkları, şah pilavı, başı çeker.

Belçika'nın ünlü midye yemeği

BELÇİKA: En lezzeti meşhur Belçika lezzetleri; waffle, çikolata, tencerede pişen midye yemeği (moules-frites veya moules et frites) ve patates kızartmasıdır.

BEYAZ RUSYA (BELARUS): Bu ülkenin, patates yemekleri meşhur. Onların arasından öne çıkan ise, bir çeşit pankek olarak tanımlanabilen, Draniki'dir. Rusya'da da meşhur olan Syrniki tatlısı da yine bir pankek benzeridir.

BOSNA-HERSEK: Bosna mutfağının yıldızları; Boşnak mantısı, börek, soğan dolması, Bosanski Lonac isimli güveç yemeği, köfte (ćevapi) ve Bosna kahvesi eşliğinde servis edilen "rahat lokum"dur.

BULGARİSTAN: Türk mutfağından bildiğimiz ne varsa, neredeyse, Bulgar mutfağında da mevcut. Kebap (kebabcheta), kavurma (kvarma), güveç (gyuvech), yoğurt, sucuk, pişi...Bulgaristan gezinizde karşılaşabilecekleriniz. En geleneksel lezzetleri ise, içi peynir dolgulu "Banitsa sas sirene" isimli börektir.

CEBELİTARIK: Nohut unu içeren koyu hamurla yapılmış, pizzaya benzer ama üzeri malzeme kaplı olmayan Calentita, bu küçük ülkenin ulusal lezzetidir.

Çekya'da ve Slovakya'da meşhur, Tredelnik tatlısı

ÇEKYA: Toz şeker, fındık veya tarçınla yapılan hamur tatlısı Trdelnik, Prag donutu, peynir kızartması, ballı kek (Medovnik) Çek mutfağının denenmesi tavsiye edilen yiyecekleridir.

DANİMARKA: Danimarkanın, Smorrebrod isimli açık sandviçleri ile kışın, sokak aralarında satılan, şeker ve vanilyayla kavrulmuş tatlı bademleri çok meşhurdur. Wienerbrød adını verdikleri ve Danimarka dışında da "Danish Pastry" olarak bilinen, ünü ülke dışına taşmış meşhur hamur tatlıları ise; milföye benzer kat kat hamur üstüne lezzetli muhallebi, meyve, tarçın ve badem gibi dolgularla hazırlanır.

ESTONYA: Estonya mutfağının lezzetli ve meşhur yiyecekleri arasında; etli güveç yemeği Seljenka*, tatlı çörek Vastlakukkel, marine balık ve yumurtalı bir sandviç olan Kiluvõileib, tatlı lor peynirinden yapılan ve çikolata ile kaplanan Kohuke (bazen meyve, kuruyemiş veya karamelle de süslenir), çavdar ekmeği, mantıya benzer Pirukad* ile genellikle arpa ve patatesle yapılan Mulgipuder* bulunur.

FAROE ADALARI: Burası, koyun etinden yapılma bir sosis olan Garnatálg ile meşhur bir ülke. Bir de, yerel halka para ödeyerek katılabileceğiniz, Heimablídni dedikleri bir ziyafetleri var ki; davet edilirseniz, kurutulmuş koyun eti (Skærpikjøt), kurutulmuş morina balığı, balina yağı, dilimlenmiş balina eti ile alabaş sebzesi ve ravent ikram edilir.

FİNLANDİYA: Somon balığının tütsülenmiş, fırınlanmış...her türlüsünü, en lezzetli bulabileceğiniz ülkelerden biri Finlandiya. Ringa balığı (Herring), alabalık ve Ren geyiği eti de Fin mutfağının meşhur lezzetleri arasındadır.

Fransız Soğan Çorbası

FRANSA: Dünya'nın en lezzetli mutfakları sıralamalarında, en üst sırayı, çoğunlukla Fransız mutfağı alır. Bundan ötürü, meşhur Fransız lezzetlerinin listesi çok uzun olabilir. Fakat kruvasan, Camambert peyniri, baget ekmek, tereyağı, beef bourginon isimli et yemeği, kaz ciğeri (foie gras), makaron ve soğan çorbası, Fransız lezzetlerinin başında yer alırlar.

GÜRCİSTAN: Gürcülerin, Khachapuri adlı peynirli pideleri, Khinkali* isimli mantıları, ezilmiş fasulyenin, koyu bir ceviz sosuna eklenmesiyle yaptıkları "Lobio nigozit" ezmesi ve yanında Gürcü mısır ekmeği olan Mchadi, en meşhur ve geleneksel lezzetleridir .

HIRVATİSTAN: Makarna ile pidenin karışımı olan "Zagorski mlinci"garnitürü, ağır ateşte pişirilen Pasticada* isimli et yemeği, neredeyse tüm deniz ürünleri ve özellikle de ahtapot (lignje); lezzetiyle en meşhur Hırvat yemekleri olarak öne çıkarlar.

HOLLANDA: Stroopwaffle, patates kızartması, Poffertjes ve Nonnevot isimli hamur tatlıları ile Boerenkaas, Edam ve Gouda cinsi peynirleri, Hollandalıların lezzetiyle övündükleri meşhur yiyecekleridir.

Meşhur İngiliz beş çayı (afternoon tea)

İNGİLTERE: Balık ve patates kızartması (fish and chips), İngiliz kahvaltısı, geleneksel İngiliz beş çayı (afternoon tea), ana malzemesi ciğer olan Yorkshire pudding* ve et-sebze-hamur işinin birleşiminden çoban tartı (shepherd's pie), İngilizlerin mutfağının meşhur lezzetleridir.

İRLANDA: İrlanda'da da balık ve patates kızartması (fish and chips) çok ünlü. Diğer meşhur lezzetleri ise deniz ürünleri çorbası, patates güveç, Ulster Fry isimli kahvaltı çeşitleri ve İrlanda güvecidir.

İspanyol lezzeti: Deniz Ürünlü Paella

İSPANYA: Pirincin ya da Valensiya'da yapıldığı üzere, şehriyenin; saç tavada, altı tutturularak, çeşitli malzemeler eşliğinde pişirildiği Paella, sizi İspanyol mutfağının en meşhuru olarak karşılar. İspanya şehirlerinin, denize kıyısı olsun olmasın, mutfaklarındaki neredeyse tüm deniz ürünleri, lezzetleriyle meşhur olmuşlardır. Örneğin, ülkenin ortasında, denizden uzak olan başkent Madrid, kalamarı ile meşhurdur. Pedron Peppers, dedikleri zeytinyağı ve tuzla pişirilen küçük yeşil biberler başta olmak üzere, tüm Tapas adını verdikleri meze ve yemek çeşitleri; ekmek üstü zeytinyağlı rende domates (pan con tomate) ile Churros tatlısı da, bir kere İspanya'ya gidenlerin, daha sonra tekrar tekrar bu ülkeyi ziyaret etme sebebi olarak gösterilir.

İSVEÇ: Ekmek üstü karides, Ren geyiği eti, Ringa Balığı (Herring) meşhur İsveç lezzetleri olarak öne çıkar.

İSVİÇRE: Fondü, çikolata, alkolsüz sütlü bir içecek olan Rivella, Rachlette isimli peynir fondüsü, patates, jambon ve peynirden yapılma Rosti* İsviçre mutfağının ünlü lezzetleridir.

Taş Fırında Pişen İtalyan Pizzası

İTALYA: Tam bir lezzet ülkesi! En önde gelen lezzetleri olarak; pizza çeşitleri, makarna çeşitleri (tagliatelle al ragù alla bolognese*, carbonara*), mantıya benzer gnocci ve ravioli, risotto, dondurma (gelato), espresso ve capuccino kahveleri, lazanya, Parmesan peyniri sayılabilir. Panna cotta, Tiramisù, Cantucci ve Canolli en bilindik İtalyan tatlılarıdır.

İZLANDA: Graflax adlı tütsü somonları, tütsülenmiş balina eti olan Lettrøkt hvalkjøtt ve Rúgbraud isimli ekmekleri çok meşhurdur.

KARADAĞ: Pljevaljski sir peyniri, Priganice isimli hamur topları, şiş kebap (Ražnjići), bir peynir yemeği olan Cicvara, patateslerin buğday veya mısır unu ile pişirilmesiyle elde edilen Smočani kačamak, Karadağ'ın meşhur tatlarıdır.

KAZAKİSTAN: Avrupa ülkeleri denilince, coğrafi olarak hemen akla gelmese de, Kazakistan'da, Avrupa coğrafyasında yer alan ülkelerden. Samsa isimli etli böreğe benzer hamur işi, Lagman veya latiaozi, dedikleri Uzakdoğu'dakilere benzer etli erişte yemeği ve bizdeki sucuğun hemen hemen ismi bile aynı olan Shujyq, en lezzetli ve popüler Kazak yiyecekleri arasındadır.

Kıbrıs'a özgü bir lezzet: Hellim peyniri kızartması

KIBRIS: Şeftali kebabı, simit helvası, fırın katmeri, kızartılmış Hellim peyniri ile Samsı ve Paluze tatlıları "Yavru Vatan"ın, Türk mutfağından farklı ve meşhur lezzetleridir.

KOSOVA: En meşhur yemekleri lahana sarma*. Bunun dışındaki, tüm meşhur yemekleri de, hep Türk yemekleriyle benzeşiyor. Köfte, Qofte Fërguara olarak, kol böreği Kollpite ve de gözleme, Flija diye adlandırılmıştır.

KUZEY MAKEDONYA: Arnavutluk'la Ohrid Gölü'ne ortak sınırları olduğu için, meşhur Ohrid somonu, buranın da en meşhur yemeklerinden. Selsko meso isimli et güveçleri ve bir de peynir, ıspanak, yumurta, et, pırasa veya lahana gibi çeşitli malzemelerle doldurulabilen geleneksel Kuzey Makedonya böreği olan Zelnik, tadabileceğiniz lezzetleridir.

LETONYA: Çorbalardan, Maizes Zupa, Aukstā zupa, Frikadeļu zupa* ve de Skābeņu zupa çorbaları meşhur. Gri bezelyeler ve etle güveçte pişen Pelēkie Zirņi ar Speķi*, pankek benzeri yemekleri olan, Kartupeļu pankūkas ve Biezpiena plācenīši de Letonya mutfağının meşhurlarından. Ķiploku grauzdiņi isimli, sarımsaklı ekmeğe benzer atıştırmalıkları da, en geleneksel yemekleri arasında yer alır.

Lihtenştayn kahvaltısının vazgeçilmez yiyeceği Ribel

LİHTENŞTAYN: Lihtenştayn usulü balık yahnisi ile kahvaltıda yedikleri ve polentaya benzer Ribel ilk akla gelen yemekleri. Ülkenin çorba olarak spesiyalitesi diyebileceğimiz Hafalaab* ise yine polenta gibi mısır unundan ve buğday unundan yapılmış köftelerin, et suyunda, füme pastırma veya jambonla tatlandırılmasıyla hazırlanır.

LİTVANYA: Kıyma et ve rende patatesten oluşan Cepelinai* köftesi, ülkenin mutfağının en meşhurudur. Kepta duona; dilimlenmiş çavdar ekmeğinin , çıtır çıtır olana kadar kızartılmasıyla yapılan, ünlü bir Litvanya atıştırmalığıdır. En meşhur tatlılarından olan, Tinginys ise, aslı İtalyan mutfağına ait olan, piramit pastanın birebir aynısıdır. Baltık yöresine özgü Varškės sūrelis ise, içeriğinde lor peyniri, çikolata, karamel , vanilya ve hindistan cevizi tatlarını barındıran ve buzdolabında dondurma gibi saklanan bir diğer ünlü tatlılarıdır.

LÜKSEMBURG: Gromperekichelcher, Lüksemburg usulü, lezzetli bir cins patates pankekidir.

Yeşil fasulye, patates, füme pastırma ve soğanla yapılan klasik bir Lüksemburg çorbası olan Bouneschlupp* ve de Kniddelen* isimli mantıları, en meşhur lezzetleridir.

Macarların meşhur dana Gulaş yemeği

MACARİSTAN: Macar mutfağının en meşhuru, hiç kuşkusuz; kırmızı biber ve dana etinin, sulu sebzelerle karıştırılıp pişirildiği, Gulaştır (Gulyás). Pörkölt* isimli et güveci, kahvaltılarının değişmezi, yumurtalı ekmekleri olan Bundás kenyér, yine bir et çorbası olan Húsleves ve tatlılardan Krémes tatlısı, lezzetleriyle, en sevilen Macar yemekleridir.

MALTA: Pastizzi isimli çoğunlukla peynirli yapılan, börek çeşitleri, "ulusal yemeğimiz" dedikleri ve tavşan yahnisi olan Fenkata, İmqaret ya da maqrut ismini verdikleri hamur işi tatlısı, Prinjolata tatlısı, Ħobż biż-żejt isimli ekmek üstü atıştırmalık sandviçleri, Malta mutfağının yıldızlarıdır.

MONACO: Monako'nun ulusal yemeği Barbagiuan ,genellikle pazı, ıspanak, ricotta peyniri veya bal kabağıyla doldurularak, yağda kızartılan bir hamur işidir. Kurutulmuş morina balığının sarımsak, kapari, defne yaprağı ve siyah zeytinle, domates sosunda pişirilmesiyle yapılan Stocafi de; Monako'ya özgü, yerel bir lezzettir. "Tomates à la Monegasque" ve "Oignons Monégasque" de, domates ve soğanın, çeşitli malzemelerle doldurulmuş, meşhur Monako mezeleridir.

MOLDOVA: Yağda kızarmış ve içi doldurulan pişiye benzer hamur işi Plăcintă, Zeama isimli, tavuk suyuna çorba ve tatlılardan da, dini bayramlarına özel pişirdikleri, bal, fındık ve cevizle hazırlanan Sfințișori, Moldova mutfağının lezzet üçlüsü olarak anılabilir.

Norveç somonu yemeği

NORVEÇ: Muhtemelen, Norveç denilince, akla gelen ilk şey, Norveç Somonu olur. Bu balığın, her türlü yapılmışını, Norveçliler, ülkelerinde tatmanızı önerirler. Ayrıca; Ringa balığı, Ost isimli peynir, balina eti (Hval), Ren geyiği eti ve dana etinden yapılan Kjottkaker köftesi de, iddialı oldukları diğer lezzetleridir.

POLONYA: Lahana turşusu, Pierogi Ruskie mantıları, av etinden kıymayla pişirilen Bigos yemeği, Barszcz czysty czerwony isimli sebze çorbalarının yanı sıra; Pączki dedikleri Polonya donut tatlıları da, Polonya mutfağının meşhurlarıdır.

Portekiz'in meşhur Pastéis de Nata tatlısı

PORTEKİZ: Yumurta ve kızarmış patatesli Morina balığı (bacalhau á bras), küçük farklılıklar dışında, neredeyse bire bir aynı tarifle yapılan, fakat ikisi de çok meşhur olan Pastéis de Nata ve Pastel de Belém tatlıları ve ekmek kırıntılarıyla yapılan Migas yemeği, Portekiz'in en ünlü tatlarıdır.

ROMANYA: Bükreş'in mitite köftesi* (Mititei), meşhur Romen yemeklerinin başını çeker. Tatlı ekmekleri olan Cozonac ve Pască ile birlikte, tam bir tezat oluşturmak için bile, ekşili bir sebze çorbası olan Ciorbă de fasole içebilirsiniz. Sıklıkla polenta ile karıştırılan Mămăligă ise ülkenin ulusal yemeğidir.

Hem Rusya'da hem de Ukrayna'da çok meşhur olan Borş Çorbası

RUSYA: Borş (Borscht) çorbası, meyveyle yapılan Varenye tatlısı, Blini dedikleri ince krepler, Syrniki isimli patates pankekleri, Türk mutfağından bildiğimiz şaşlık kebabının ismiyle nerdeyse birebir aynı olan Shashlik dedikleri, köz ateşte et şiş çevirme ve Napolyeon tort pastası Rus mutfağının ünlüleridir.

SAN MARİNO: Piadina* denilen, içi peynir ve çeşitli sandviç malzemeleriyle ızgaralanmış ekmek arası atıştırmalık, bu küçük ülkenin en meşhur lezzetidir.

SIRBİSTAN: Biber ve patlıcan karışımından oluşan, Ajvar adını verdikleri ezmeyi, marketlerde hazır satılanlar güzel olmadığı için restoranlarda denemek gerekir. Gibanica veya Gužvara denilen; peynir ile yumurtadan yapılan hamur işinin yanı sıra, hamburgerin Sırp versiyonu olan Pljeskavica, sarma, börek (burek), dana etinden yapılan Gulaš, pide ekmeğinin Sırbistan'daki benzeri olan Komplet Lepinja, Kajmak peyniri ve Ćevapi dedikleri köfteleri, en bilinen Sırp mutfağı örnekleridir.

Slovakya'nın, patatesli meşhur Zemiakové placky gözlemesi

SLOVAKYA: Zemiakové placky isimli patatesten yapılan gözlemeleri ve yine patatesle hazırladıkları, hamur topları olan Halušky çok meşhurdur. Koláče tatlısı, Noel'de pişirilen Vianočka ekmeği, komşusu Çekya'da da meşhur olan Skalický trdelník tatlısı ile Almanya'nın Krapfen'i , Slovak mutfağında Šišky olarak bilinir ve en sevilen tatlılarındandır.

SLOVENYA: Štruklji, tuzlu veya tatlı malzemelerle doldurulmuş çeşitli rulo hamurlardan oluşan en tipik Sloven yemeklerinden biridir. Tatlılardan; Potica, bayramlarının vazgeçilmez keki, Palacinke ise meşhur, tatlı krepleridir. Haşhaş tohumu, süzme peynir, öğütülmüş ceviz ve rendelenmiş elmayı ince yufkaların arasına sürerek hazırladıkları bir diğer ünlü, bayram tatlıları ise Prekmurska gibanica'dır. Mantar çorbaları (Gobova juha) da öne çıkan lezzetlerindendir.

Ukrayna ve Rusya'nın lezzetli Syrnyky pankeki

UKRAYNA: Rusya gibi, buranın da borş (Borshch) çorbası meşhur. Kiev usulü tavuk (chicken Kyiv), banush* ve Varenyky isimli yemekleri, Holubtsi isimli lahana dolması ve Syrnyky isimli patatesli pankek, diğer ünlü Ukrayna mutfağı lezzetleri.

YUNANİSTAN: Aynı coğrafyada yer almanın etkisiyle, Türk mutfağının bilinen lezzetleri, Bulgaristan'da olduğu gibi, Yunanistan'da da, Yunan mutfağının meşhurları olarak karşınıza çıkar. Cacık: caciki ya da tzatziki, dolma: dolmaki ya da dolmades, patlıcan musakka da moussaka olarak karşınıza çıkabilir. Türk Baklavasının ismi, Yunan mutfağında da aynı şekilde yer alıyor. Hatta, patentini almak için çok çaba gösterdiler fakat baklava, Türk lezzeti olarak 2023 yılında tescillendi. Yine de baklavayı, meşhur Yunan yemekleri arasında görebilirsiniz. Bunların yanı sıra, Souvlaki dedikleri şişte çevirdikleri etleri, feta peyniri ile hazırlanan Horiatiki (Yunan Salatası), deniz ürünleri yemekleri, Gyros* denilen döner benzeri sandviçleri ve Kavala kurabiyesi de, Yunanistan'ın meşhur lezzetlerindendir.

*İşaretli yemekler domuz eti içerebilir.

Dipnotlar:

1-İşaretli ya işaretsiz, Avrupa’da, tüm yemeklerde; yöresel olarak ya da işletmenin tercihiyle, domuz eti kullanılmış olabilir. Özellikle de, kıymalı yemeklerde, dana/kuzu etiyle karıştırılmış olabilir. Sipariş vermeden önce, içeriğinde domuz eti olup olmadığını sormak isteyebilirsiniz.

2-Bazı yiyeceklerin farklı etlerle yapılmış çeşitleri olabiliyor. Örneğin, Yunanistan'daki Gyros, domuz etiyle de hazırlanabilir, tamamen tavuk etiyle de. Bu durumda tavuklu çeşidini tercih edebilirsiniz.

3-Kendi dilleri dışında, İspanyollarla, İtalyanlarla ve Fransızlarla, İngilizce anlaşmanız zor olabilir. Yemek içerikleri konusunda, dilinizin karşılıklı olarak zorlandığı noktada, "vegan" yemek çeşitlerini sorarak, etli tüm yemekleri elemek isteyebilirsiniz.